Jak działa rynek · 17 listopada 2026
Diament zrobi FABRYKA. Złota prawie nikt
Diament to węgiel: w fabryce wystarczy go ścisnąć i podgrzać. Złoto to inny atom, więc żeby je zrobić, trzeba przebudować jądro. Dlatego diamenty z laboratorium tanieją, a złota przybywa tylko z kopalni.
Co mówi lektor
Cały tekst filmu, scena po scenie. Liczby zapisane tak, jak czyta je lektor.
- Diament potrafi zrobić fabryka. Złota nie zrobi nawet największa maszyna świata. Prawie.
- Diament to węgiel, ten sam co w ołówku. Wystarczy go mocno ścisnąć i podgrzać.
- Złoto to inny atom. Żeby je zrobić, trzeba przebudować jego jądro.
- W tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym fizycy zamienili bizmut w złoto. Koszt? Ponad biliard dolarów za uncję.
- Zderzenia w akceleratorze w CERN-ie dały w sumie dwadzieścia dziewięć pikogramów złota. Tyle co nic.
- A diamenty z fabryk? W dziesięć lat potaniały o około osiemdziesiąt pięć procent.
- Bo cenę tego, co da się wyprodukować, z czasem ciągnie w dół koszt produkcji.
- A złota nikt nie umie zrobić taniej, niż je wykopać. Dlatego przybywa go tylko z kopalni.
Skąd to wiemy
Źródła: zamiana bizmutu w złoto w akceleratorze w 1980 r., koszt ponad biliard dolarów za uncję wg szacunku kierownika zespołu, Glenna Seaborga (Scientific American, „Fact or Fiction: Lead Can Be Turned into Gold”); ok. 29 pikogramów złota z zderzeń ołowiu w LHC w latach 2015–2018 (CERN, „ALICE detects the conversion of lead into gold at the LHC”, 2025; Physical Review C 111, 054906); spadek cen diamentów laboratoryjnych o ok. 85% od stycznia 2015 do stycznia 2025 wg analityka Paula Zimnisky'ego (za New York Times, cyt. Money.com). Materiał edukacyjny, nie jest rekomendacją inwestycyjną.
Obraz w tym filmie to wideo wygenerowane przez AI.
Pytanie z końca filmu
Co jeszcze da się zrobić w fabryce?
Odpowiedz w komentarzu pod filmem na YouTube.
Oglądaj dalej
Najpierw filmy z tej samej playlisty: Jak działa rynek.







